Quy Định Pháp Luật Việt Nam Về Sử Dụng Ngoại Hối Trên Lãnh Thổ Việt Nam

随着经济全球一体化的发展，各国之间的联系变得更为紧密，国际交易量不断增加。各国在参与国际交易时尤其关注货币支付的相关法律规定。通常情况下，各方在国际交易中会优先选择强势、稳定的货币，如美元、欧元等。但在越南，使用非越南盾进行交易会受到限制，只能在特定情形下进行交易。所有非法的外汇交易均被认为是无效的，交易双方可能需要承受因非法交易而产生的不利后果。通过这篇文章，维益律师事务所将向读者介绍在越南境内进行外汇交易的相关法律规定。

Ngày nay, đi kèm với xu hướng toàn cầu hóa là sự bùng nổ của các giao dịch có tính chất quốc tế. Trong đó, một trong những nội dung mà các bên lưu ý khi tham gia giao dịch là đồng tiền thanh toán. Thông thường, trong các giao dịch quốc tế, các bên thường ưu tiên lựa chọn các đồng tiền mạnh, ổn định như USD, Euro, … Tuy nhiên, ở Việt Nam, việc giao dịch bằng các đồng tiền không phải đồng Việt Nam đều sẽ bị hạn chế và chỉ được giao dịch trong một số trường hợp nhất định. Mọi giao dịch ngoại hối bất hợp pháp đều bị coi là vô hiệu, thậm chí, các bên tham gia giao dịch có thể phải chịu hậu quả pháp lý bất lợi do việc giao dịch bất hợp pháp của mình. Bài viết này sẽ cung cấp các quy định pháp luật liên quan đến sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam nhằm giúp các nhà đầu tư  đưa ra những quyết định phù hợp với kế hoạch kinh doanh của mình.

Thứ nhất,ngoại hối và chính sách sử dụng ngoại hối tại Việt Nam

根据越南2005年《外汇管理条例》规定，越南外汇的五种形式分别为：（一）外币；（二）外币支付方式；（三）外币有价证券；（四）黄金（外汇储备、居民海外账户、进出越南境内的黄金）；（五）汇进、汇出越南境内或用于国际支付的越南货币。

从本质上讲，越南的法律规定旨在为进行外汇交易的组织和个人创造有利条件并保护其合法利益，但越南的法律仍然规定在越南领土内仅能使用越南盾进行交易，这是越南外汇使用受到限制的原因。具体而言，根据越南2005年《外汇管理条例》第二十二条的规定，除某些特殊情况外，在大多数交易中，当事人不能使用外币订立或使用外币履行合同，而必须使用越南盾进行交易。

Ngoại hối, theo quy định pháp luật Việt Nam, bao gồm 05 dạng, quy định cụ thể tại Khoản 1 Điều 4 Pháp lệnh ngoại hối. Cụ thể, các loại ngoại hối bao gồm: (1) ngoại tệ; (2) phương tiện thanh toán bằng ngoại tệ; (3) giấy tờ có giá bằng ngoại tệ; (4) vàng (dự trữ ngoại hối, tài khoản ở nước ngoài của người cư trú, vàng mang vào và mang ra khỏi lãnh thổ Việt Nam); (5) đồng tiền Việt Nam trong trường hợp chuyển vào và chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc được sử dụng trong thanh toán quốc tế.

Về cơ bản, quy định pháp luật Việt Nam luôn hướng tới việc tạo điều kiện thuận lợi và bảo đảm lợi ích hợp pháp cho tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động ngoại hối tuy nhiên vẫn phải bảo đảm thực hiện mục tiêu trên lãnh thổ Việt Nam chỉ sử dụng đồng Việt Nam. Đó cũng là lý do khiến việc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam bị hạn chế. Cụ thể, theo Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt, trong đa phần các giao dịch, các bên không thể sử dụng ngoại tệ cho việc giao kết và thực hiện hợp đồng bằng ngoại tệ mà bắt buộc phải thực hiện bằng đồng Việt Nam.

Thứ hai,các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối tại Việt Nam

根据越南2005年《外汇管理条例》，允许使用外汇的交易包括：长期经常交易（越南2005年《外汇管理条例》第10条）；与投资有关的交易，比如外国对越南的直接投资交易（越南2005年《外汇管理条例》第11条）和越南向海外的投资交易（越南2005年《外汇管理条例》第13条）。

Theo quy định pháp lệnh ngoại hối, một số giao dịch được phép sử dụng ngoại hối có thể kể đến là: giao dịch vãng lai (Điều 10 Pháp lệnh ngoại hối), một số giao dịch vốn như giao dịch đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam (Điều 11 Pháp lệnh ngoại hối) và đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài (Điều 13 Pháp lệnh ngoại hối).

根据越南2005年《外汇管理条例》，越南国家银行颁布了《关于在越南领土上限制外汇使用的规定》，并列出了可以在越南境内使用外汇的17种情形（第32/2013/TT-NHNN号通知第4条、第16/2015/TT-NHNN号通知第1条第1款）。第32/2013/TT-NHNN号通知第4条第4款至第16款和第16/2015/TT-NHNN号通知第1条第1款对上述17种情形进行了详细规定，并规定了投资者在经营活动中允许使用外汇的情形。

Trên cơ sở Pháp lệnh ngoại hối, Ngân hàng nhà nước đã ban hành thông tư hướng dẫn thực hiện quy định hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam. Trong đó, Ngân hàng nhà nước đã liệt kê 17 trường hợp được sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam (Điều 4 Thông tư số 32/2013/TT-NHNN, Khoản 1 Điều 1 Thông tư số 16/2015/TT-NHNN). Trong số 17 trường hợp trên, các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối liên quan đến hoạt động kinh doanh của nhà đầu tư được quy định chi tiết từ Khoản 4 đến Khoản 16 Điều 4 Thông tư số 32/2013/TT-NHNN, Khoản 1 Điều 1 Thông tư số 16/2015/TT-NHNN.

常见的情形包括：越南居民在越南出资进行对外投资项目时的交易、涉及本国承包商和特定情况下涉及外国承包商的交易、保险企业和出口加工企业的交易、越南居民与非越南居民之间在货物和服务出口贸易中的交易等。除法律规定的17种情形外，均不允许在越南境内使用外汇进行交易。因此，投资者应结合上述法律规定以及交易的性质，确定是否可以在交易中使用外汇，从而制定适合的交易计划。

Một số giao dịch phổ biến có thể kể đến như giao dịch của người cư trú khi góp vốn để thực hiện dự án đầu tư nước ngoài tại Việt Nam; giao dịch liên quan đến người cư trú là nhà thầu trong nước, nhà thầu nước ngoài trong một số trường hợp; giao dịch của người cư trú là doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp chế xuất; là giao dịch giữa người cư trú và người không cư trú trong giao dịch xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ…Ngoài các trường hợp trên, các giao dịch sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam đều không được phép. Do đó, nhà đầu tư cần xem xét các quy định trên và bản chất của giao dịch để xác định liệu có được sử dụng ngoại hối trong giao dịch của mình không, từ đó có phương án thanh toán phù hợp.

投资者应注意，根据第16/2015/TT-NHNN号通知第1条第1款的规定，凡涉及国家安全、国防、石油、天然气等情形的，越南国家银行将结合实际情况和每个案件的性质，根据16/2015/TT-NHNN号通知第1条第2款规定的程序进行审查和批准，获得许可后，投资者方可在越南境内使用外汇。

Nhà đầu tư cần lưu ý, theo quy định tại Khoản 1 Điều 1 Thông tư số 16/2015/TT-NHNN, đối với các trường hợp liên quan đến an ninh, quốc phòng, dầu khí và các trường hợp cần thiết khác, nhà đầu tư được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam sau khi được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xem xét, chấp thuận bằng văn bản căn cứ vào tình hình thực tế và tính chất cần thiết của từng trường hợp theo hồ sơ, trình tự, thủ tục quy định tại Khoản 2 Điều 1 Thông tư số 16/2015/TT-NHNN.

Quy Định Pháp Luật Về Ưu Đãi Đầu Tư Và Điều Kiện Để Được Hưởng Ưu Đãi Đầu Tư Của Nhà Đầu Tư Nước Ngoài

因新冠疫情以及俄乌冲突引发全世界范围内的紧张局势，供应链也在逐渐转移。越南凭借着优越的地理位置、稳定的政治局面以及许多其他有利的条件，成为了外国投资者的首选投资地。外国投资者在越南投资时对投资优惠政策及享受投资优惠的条件十分感兴趣。下面将重点介绍与上述两项内容相关的法律规定，从而为外国投资者在越南投资提供法律参考。

Với vị thế vị trí địa lý thuận lợi, nền chính trị ổn định và nhiều điều kiện thuận lợi khác, Việt Nam đang trở thành điểm đến tiềm năng của nhiều nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong xu hướng dịch chuyển dần chuỗi cung ứng sau đại dịch Covid-19 và diễn biến căng thẳng Nga – Ukraine. Một trong những nội dung được các nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt quan tâm khi đầu tư vào Việt Nam là hình thức ưu đãi đầu tư và điều kiện được hưởng ưu đãi đầu tư. Do đó, bài viết này sẽ tập trung vào việc phân tích các quy định pháp luật liên quan đến hai nội dung trên, từ đó cung cấp cho nhà đầu tư nước ngoài góc nhìn cơ bản về ưu đãi đầu tư tại Việt Nam.

图片来源：Unsplash.com

 Thứ nhất, hình thức ưu đãi đầu tư

根据越南2020年《投资法》第十五条第一款的规定，投资者可享受的投资优惠形式包括：

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 15 Luật Đầu tư, các hình thức ưu đãi đầu tư mà nhà đầu tư có thể được hưởng bao gồm:

（a）税收优惠（企业所得税、进口税）；

（b）土地财政激励措施（免征或减免土地使用税、土地租金）；

（c）加速折旧，增加成本，但不计入应纳税所得额。

值得注意的是，根据项目性质，投资者可能在同一项目中享受一项或多项投资优惠。投资者应当根据相关法律规定来确定自己可以享受的投资优惠政策，从而制定自己的投资策略。

(a) ưu đãi thuế (thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế nhập khẩu);

(b) ưu đãi về tài chính đất đai (miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất);

(c) khấu hao nhanh, tăng mức chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế.

Nhà đầu tư cần lưu ý, tùy vào tính chất của dự án mà nhà đầu tư có thể được hưởng một hoặc nhiều ưu đãi đầu tư trong cùng một dự án. Nhà đầu tư cần căn cứ vào pháp luật chuyên ngành để xác định ưu đãi đầu tư mà mình có thể được hưởng, từ đó đưa ra chiến lược, kế hoạch đầu tư của mình.

Thứ hai, điều kiện để được hưởng ưu đãi đầu tư

投资者同时满足以下条件的，有权享受投资优惠：

Nhà đầu tư được hưởng ưu đãi đầu tư khi đáp ứng cả hai điều kiện sau:

（a）越南2020年《投资法》第十五条第二款规定的投资项目

越南2020年《投资法》第十五条第二款、第31/2021/ND-CP号议定第19条列出了享受投资优惠的情形。其中，投资者需要根据项目的性质来确定其项目是否属于享受投资优惠的情形。目前，投资优惠政策主要适用于享受投资优惠的项目、投资优惠领域的投资项目。此外，越南2020年《投资法》规定了其他一些享受投资优惠的特殊情形，如涉及资本规模大、投资资金拨付快、建设保障性住房的投资项目、创业项目、高新技术企业、科技型企业等。

(a) Dự án đầu tư thuộc đối tượng ưu đãi đầu tư quy định tại Khoản 2 Điều 15 Luật Đầu tư:

Khoản 2 Điều 15 Luật Đầu tư, Điều 19 Nghị định 31/2021/NĐ-CP  đã liệt kê tất cả các trường hợp mà Dự án được hưởng ưu đãi đầu tư, trong đó, nhà đầu tư cần căn cứ vào tính chất dự án đầu tư để xác định dự án của mình có thuộc trường hợp được hưởng ưu đãi đầu tư hay không. Hiện nay, các ưu đãi đầu tư được áp dụng chủ yếu cho các dự án thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư, các dự án đầu tư tại địa bàn ưu đãi đầu tư. Ngoài ra, Luật Đầu tư cũng quy định một số trường hợp đặc biệt khác được hưởng ưu đãi đầu tư liên quan đến quy mô vốn lớn và giải ngân vốn đầu tư nhanh, các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, các dự án khởi nghiệp, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học công nghệ,....

投资者应注意越南2020年《投资法》第15条第5款规定的例外情形，以下项目即便符合越南2020年《投资法》第15条第2款b、c、d点规定的投资优惠享受情形，但仍然不得享受投资优惠：

1.矿产开采投资项目；

2.根据法律规定应缴纳消费税的货物、服务及贸易的投资项目，但不包括汽车、飞机和游艇的生产项目；

3.依照越南2014年《住房法》规定的建设商品房的投资项目。

Nhà đầu tư cần lưu ý đến trường hợp loại trừ quy định tại Khoản 5 Điều 15 Luật Đầu tư, theo đó, các dự án mặc dù thuộc trường hợp được hưởng ưu đãi đầu tư quy định tại điểm b, c, d khoản 2 Điều 15 Luật Đầu tư nhưng sẽ không được áp dụng ưu đãi đầu tư nếu các dự án này là:

1.Dự án đầu tư khai thác khoáng sản;

2.Dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ dự án sản xuất ô tô, tàu bay, du thuyền;

3.Dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại theo quy định của pháp luật về nhà ở.

（b）享受投资优惠奖励的程序

越南2020年《投资法》第十七条规定，投资者在获得投资政策批文（如有）、投资许可证（如有）以及其他相关法律规定的书面批准后，自行确定投资优惠政策，并向税务局、金融机构、海关和其他主管机构申请批准享受与各类投资优惠相关的投资优惠。

(b)Đã thực hiện thủ tục hưởng ưu đãi đầu tư

Điều 17 Luật Đầu tư quy định sau khi có văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu có), Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu có), quy định khác của pháp luật có liên quan, nhà đầu tư tự xác định ưu đãi đầu tư và thực hiện thủ tục hưởng ưu đãi đầu tư tại cơ quan thuế, cơ quan tài chính, cơ quan hải quan và cơ quan khác có thẩm quyền tương ứng với từng loại ưu đãi đầu tư.